Το δίλημμα αγορά ή ενοικίαση μηχανημάτων το έχει κάθε εργολάβος και κάθε συνεργείο που μεγαλώνει. Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση για όλους. Υπάρχουν όμως λίγα κριτήρια που, αν τα δεις ψύχραιμα, δείχνουν καθαρά ποια επιλογή σε συμφέρει για κάθε μηχάνημα χωριστά.
Το πρώτο κριτήριο: πόσο συχνά θα δουλεύει
Το πιο κρίσιμο ερώτημα είναι πόσες μέρες τον χρόνο θα δουλεύει πραγματικά το μηχάνημα και όχι πόσες μέρες θα το χρειαστείς «κάποια στιγμή». Ένα μηχάνημα που μπαίνει σχεδόν σε κάθε δουλειά σου (π.χ. ένα μικρό σκαπτικό, μια μπετονιέρα, ένα κρουστικό πιστολέτο) πληρώνεται από τη χρήση. Ένα μηχάνημα που θα σηκώσεις δυο-τρεις φορές τον χρόνο μένει κυρίως παρκαρισμένο, και το κόστος του το πληρώνεις ακόμα κι όταν κάθεται.
Αυτή είναι και η γενική λογική που προτείνουν οι αντιπροσωπείες μηχανημάτων: τα «βασικά» μηχανήματα που δουλεύουν συνέχεια συνήθως αγοράζονται, ενώ τα εξειδικευμένα που χρειάζονται σπάνια, όπως γερανοί ή τηλεσκοπικοί ανυψωτές, συνήθως νοικιάζονται.
Πρακτικό τεστ: κοίτα τις δουλειές των τελευταίων 12 μηνών και μέτρησε σε πόσες χρειάστηκες το μηχάνημα. Αν το νοίκιαζες ήδη, άθροισε τι πλήρωσες σε ενοίκια. Αυτό είναι το πιο ειλικρινές νούμερο που έχεις για να το συγκρίνεις με την αγορά.
Το πραγματικό κόστος της αγοράς
Η τιμή στο τιμολόγιο είναι μόνο η αρχή. Για να συγκρίνεις σωστά με το ενοίκιο, βάλε δίπλα και ό,τι πληρώνεις επειδή το μηχάνημα είναι δικό σου:
- Συντήρηση και επισκευές: λάδια, φίλτρα, αναλώσιμα, φθορές και το απρόβλεπτο σπάσιμο.
- Μεταφορά: για τα μεγαλύτερα μηχανήματα χρειάζεσαι πλατφόρμα ή τρέιλερ και χρόνο.
- Φύλαξη: χώρο για να το κρατάς και προστασία από κλοπή.
- Ασφάλιση και τα έξοδα για τα χαρτιά που απαιτεί το συγκεκριμένο μηχάνημα.
- Κεφάλαιο που δεσμεύεις: τα χρήματα της αγοράς δεν είναι διαθέσιμα για υλικά, μισθούς ή καθυστερημένες πληρωμές πελατών.
Από την άλλη, η αγορά έχει και επιστροφή: ένα καλοσυντηρημένο μηχάνημα κρατά αξία μεταπώλησης, και όταν κάθεται μπορείς να το νοικιάσεις εσύ σε άλλους, ώστε να βγάζει έσοδο αντί να τρώει χώρο.
Τι κερδίζεις με την ενοικίαση
Η ενοικίαση σου δίνει ευελιξία. Πληρώνεις μόνο όσο το χρησιμοποιείς, παίρνεις το κατάλληλο μέγεθος για τη συγκεκριμένη δουλειά και δεν σε απασχολεί η μεγάλη επισκευή. Είναι επίσης ο καλύτερος τρόπος να «δοκιμάσεις» ένα μοντέλο πριν αποφασίσεις να το αγοράσεις.
Το μειονέκτημα είναι η διαθεσιμότητα. Αν το χρειαστείς την τελευταία στιγμή, σε περίοδο αιχμής ή σε νησί και απομακρυσμένη περιοχή, μπορεί απλώς να μην υπάρχει διαθέσιμο, και το έργο να καθυστερήσει. Όταν μια καθυστέρηση κοστίζει ακριβά (ποινικές ρήτρες, συνεργεία που περιμένουν), η σιγουριά του να έχεις το δικό σου μηχάνημα έχει κι αυτή τιμή.
Φορολογική απόσβεση και leasing
Όταν μια επιχείρηση αγοράζει μηχάνημα, δεν εκπίπτει όλο το ποσό την ίδια χρονιά. Το κόστος αποσβένεται σταδιακά. Σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4172/2013, ο συντελεστής φορολογικής απόσβεσης για «μηχανήματα, εξοπλισμό εκτός Η/Υ και λογισμικού» είναι 10% τον χρόνο. Το ίδιο άρθρο προβλέπει ότι πάγιο με αξία μικρότερη από 1.500 ευρώ μπορεί να αποσβεστεί ολόκληρο μέσα στη χρονιά που αποκτήθηκε. Αυτό αφορά κυρίως εργαλεία χειρός και μικρά ηλεκτρικά εργαλεία.
Το ενοίκιο, αντίθετα, είναι λειτουργική δαπάνη της χρήσης. Υπάρχει και η ενδιάμεση λύση της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): σε αυτή την περίπτωση, κατά τον ίδιο νόμο, την απόσβεση τη διενεργεί ο μισθωτής, δηλαδή εσύ που χρησιμοποιείς το μηχάνημα. Ποια λύση σε συμφέρει φορολογικά εξαρτάται από τα κέρδη, τη μορφή της επιχείρησης και τους όρους της σύμβασης. Τις λεπτομέρειες για τη δική σου περίπτωση πρέπει να τις επιβεβαιώσεις με τον λογιστή σου.
Αγορά ή ενοικίαση μηχανημάτων: ένας απλός κανόνας απόφασης
| Κατάσταση | Τι συνήθως συμφέρει |
|---|---|
| Το μηχάνημα μπαίνει σχεδόν σε κάθε δουλειά | Αγορά |
| Το χρειάζεσαι λίγες φορές τον χρόνο | Ενοικίαση |
| Δεν είσαι σίγουρος για μέγεθος ή μοντέλο | Ενοικίαση, και μετά απόφαση |
| Δουλεύεις σε περιοχή με λίγες εταιρείες ενοικίασης | Ζύγισε σοβαρά την αγορά |
| Θέλεις το μηχάνημα αλλά όχι να δεσμεύσεις μετρητά | Leasing ή μεταχειρισμένο |
Μια καλή μέση λύση για πολλούς επαγγελματίες είναι το μεταχειρισμένο μηχάνημα: μικρότερο κεφάλαιο, αλλά χρειάζεται προσεκτικό έλεγχο (ώρες λειτουργίας, ιστορικό συντήρησης, διαρροές, φθορές σε υδραυλικά και ερπύστριες).
Τι σημαίνει για εσένα
- Μάστορας / μικρό συνεργείο: αγόρασε τα εργαλεία που χρησιμοποιείς καθημερινά και νοίκιαζε τα βαριά. Μην δεσμεύεις κεφάλαιο σε μηχάνημα που θα κάθεται τους περισσότερους μήνες.
- Εργολάβος: κάνε μια λίστα με τα ενοίκια που πλήρωσες τον τελευταίο χρόνο ανά μηχάνημα. Όπου το ποσό πλησιάζει το συνολικό ετήσιο κόστος ιδιοκτησίας (απόσβεση, συντήρηση, μεταφορά, ασφάλιση), η αγορά αξίζει σοβαρή εξέταση.
- Εργολάβος με μηχανήματα που κάθονται: σκέψου να τα νοικιάζεις σε συναδέλφους στα διαστήματα που δεν τα χρειάζεσαι.
- Ιδιοκτήτης που χτίζει ή ανακαινίζει: για μία δουλειά, η ενοικίαση με χειριστή είναι σχεδόν πάντα η πιο απλή λύση. Βεβαιώσου ότι ο χειριστής έχει την άδεια που απαιτείται για το συγκεκριμένο μηχάνημα.
- Σε κάθε περίπτωση, ζήτα από τον λογιστή σου να σου δείξει πώς επηρεάζει τον φόρο σου η αγορά, το ενοίκιο και το leasing.
Συχνές ερωτήσεις
Ένα μικρό ηλεκτρικό εργαλείο αποσβένεται όλο τη χρονιά που το αγοράζω;
Αν η αξία του είναι μικρότερη από 1.500 ευρώ, ο ν. 4172/2013 επιτρέπει να αποσβεστεί ολόκληρο μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος. Επιβεβαίωσέ το με τον λογιστή σου.
Με το leasing ποιος κάνει την απόσβεση;
Στη χρηματοδοτική μίσθωση την απόσβεση τη διενεργεί ο μισθωτής, δηλαδή η επιχείρηση που χρησιμοποιεί το μηχάνημα και όχι η εταιρεία leasing.
Αξίζει να αγοράσω μεταχειρισμένο αντί να νοικιάζω;
Αν το μηχάνημα θα δουλεύει τακτικά και το ελέγξεις καλά πριν το αγοράσεις, το μεταχειρισμένο μειώνει πολύ το κεφάλαιο που δεσμεύεις. Αν το χρειάζεσαι σπάνια, η ενοικίαση μένει πιο απλή.
Αν ψάχνεις μηχάνημα για αγορά ή ενοικίαση, δες τις αγγελίες στα εργαλεία & μηχανήματα. Αν θέλεις έμπειρο χειριστή ή συνεργείο, ψάξε στους εργάτες & τεχνίτες. Κι αν έχεις μηχάνημα που κάθεται, μπορείς να το διαθέσεις με μια νέα αγγελία.
Σχόλια